sowiesolekker

Welke pannen heb ik nodig?

Ben je een keuken aan het inrichten? Of ben je gewoon benieuwd waar iedereen toch al die pannen voor gebruikt? Ik snap het. In mijn jaren als chef stond mijn hele fornuis vol, maar thuis heb je echt niet twintig pannen nodig.

Hieronder zet ik de belangrijkste pannen voor je op een rij. Ze staan op volgorde van hoe vaak je ze werkelijk gebruikt. Bovenaan de pannen die je elke week pakt, onderaan de leuke extra’s voor als je een stap verder wilt.

Inhoudsopgave

1. De Koekenpan
2. De Kookpan
3. De Hapjespan
4. De Braadpan
5. De Steelpan
6. De Wokpan
7. De Grillpan
8. De Extra Pannen
9. Waar Let Je Op Bij Het Kopen
10. Veelgestelde Vragen

De koekenpan

De koekenpan is de pan die je het vaakst uit de kast trekt. Een eitje, een biefstuk, groente aanbakken, een restje opwarmen: het gebeurt allemaal hier. De pan heeft een lange steel en een breed oppervlak, en de rand loopt vaak schuin naar buiten zodat stoom makkelijk ontsnapt en je vlees mooi bruin wordt in plaats van grijs.

Mijn tip als chef: koop er twee. Een kleine van 24 centimeter voor dat ene eitje, en een grote van 28 centimeter voor als je vrienden over de vloer hebt en er vier biefstukken tegelijk in moeten. Let op het materiaal. Antiaanbak is fijn voor ei en vis, maar voor een biefstuk met een goede korst wil je juist RVS of gietijzer, want daar bouw je smaak mee op.

• Perfect voor: ei, vlees, groente aanbakken, restjes opwarmen
• Maat: 24 cm voor klein, 28 cm voor grotere porties
• Materiaal: antiaanbak voor ei en vis, RVS of gietijzer voor korst

De kookpan

De kookpan is net zo onmisbaar. Hierin kook je groente, aardappels, rijst en pasta, en je maakt er grotere hoeveelheden saus of soep in. Bijna alle kookpannen zijn van RVS, dus daar hoef je niet lang over na te denken.

Let wel even op de maat. Een te grote pan is log en neemt je hele fornuis in beslag, terwijl een te kleine pan juist snel overkookt (en dan mag je het fornuis poetsen). Gebruik altijd een deksel, dan blijft het vocht in de pan en kookt je water sneller. Of dat deksel nou van glas of van RVS is maakt niet uit, dat is puur een kwestie van of je graag meekijkt.

• Perfect voor: groente, aardappels, pasta, rijst, soep
• Materiaal: vrijwel altijd RVS, weinig keuze nodig
• Tip: altijd met deksel, dan kookt het water sneller

De hapjespan

De hapjespan is eigenlijk een koekenpan met een hoge, rechte rand. En het is een echte alleskunner. Je bakt er niet alleen in, je maakt er ook een curry, een stoofpotje of een gerecht met veel saus in klaar. Door die hoge rand knoei je veel minder en spat het vet niet je hele fornuis onder.

Bijna elke hapjespan komt met een deksel, en dat is precies wat je wilt. Met de deksel erop blijft je gerecht warm en droogt het niet uit. Voor mij is dit de pan die de meeste mensen onderschatten. Als ik één pan zou moeten aanraden voor iemand die weinig ruimte heeft, is het deze.

• Perfect voor: curry, stoofpotjes, gerechten met saus, dikker vlees
• Voordeel: hoge rand voorkomt spatten en houdt vocht binnen
• Tip: de beste allrounder als je weinig kastruimte hebt

De braadpan

Nu komen we bij mijn favoriet. De braadpan is waar ik als chef het meeste plezier aan beleef. Bereid je graag wild, gevogelte of een mooi stuk vlees? Dan schroei je dat eerst dicht op hoog vuur, en daarna laat je het uren zachtjes sudderen. Zo blijft al het vocht en de smaak binnen, in plaats van dat je vlees droog en taai wordt.

Kies voor gietijzer met een emaillelaag. Gietijzer houdt de warmte vast als geen ander en geeft die heel gelijkmatig af, precies wat je nodig hebt voor een stoof die drie tot zes uur op het vuur staat. De emaillelaag zorgt bovendien dat de pan tegen zuren kan, dus wijn en tomaat zijn geen probleem. Ook soep, groente en stoofschotels lukken hierin perfect.

• Perfect voor: wild, gevogelte, stoofvlees, soep, stoofschotels
• Materiaal: gietijzer met emaillelaag, houdt warmte het best vast
• Tip: eerst dichtschroeien, dan uren zacht laten sudderen

De steelpan

De steelpan is je maatje voor alles wat vloeibaar is. Een sausje, een beetje melk warmen, een pakje pudding, of pasta voor één persoon. In het Engels heet hij niet voor niks ‘saucepan’. Hij is klein, handig, en je hebt hem sneller vast dan je grote kookpan.

Wil je echt serieus sauzen maken? Dan is een echte sauspan met een schuine rand en een schenktuit een mooie aanvulling. Door die vorm roer je makkelijker en schenk je netjes uit zonder te knoeien. Voor de meeste mensen volstaat een simpele steelpan echter prima.

• Perfect voor: saus, melk warmen, pudding, kleine porties
• Materiaal: meestal RVS, snel en handig
• Tip: een echte sauspan met schenktuit is fijn als je vaak sauzen maakt

De wokpan

Roerbakken wordt steeds populairder, en met een wokpan is dat een feestje. Door de hoge, komvormige rand schep je de ingrediënten makkelijk om zonder dat de halve inhoud op je aanrecht belandt. Je bakt op hoog vuur, snel en kort, zodat groente knapperig blijft en vlees in seconden kleurt.

Er zijn twee soorten. Een wok met twee handgrepen til je makkelijk op als hij vol zit, handig bij grote hoeveelheden. Een wok met één lange steel is juist fijner om met één hand te schudden en te roerbakken. Kies wat bij jouw manier van koken past.

• Perfect voor: roerbakken, groente, vlees op hoog vuur
• Materiaal: koolstofstaal, reageert snel op hitte
• Tip: twee handgrepen voor grote porties, steel voor makkelijk schudden

De grillpan

Wil je die mooie grillstrepen op je vlees, groente of kaas? Dan pak je de grillpan. Smeer je ingrediënten licht in met olie, leg ze op de hete ribbels, en het eten schroeit dicht zodat smaak en sappen binnenblijven. Een mooi bijkomend voordeel: het vet loopt weg tussen de ribbels, dus het is nog gezond ook.

Grillpannen zijn meestal van gietijzer of gietaluminium, want die kunnen tegen de hoge temperatuur die je hiervoor nodig hebt. Belangrijk: laat de pan echt goed heet worden voordat je begint, anders krijg je geen strepen maar gestoomd eten. Geduld is hier je beste vriend.

• Perfect voor: vlees, groente en kaas met grillstrepen
• Materiaal: gietijzer of gietaluminium, kan tegen hoge hitte
• Tip: laat de pan echt goed heet worden voor je begint

De extra pannen

Met de pannen hierboven kom je eigenlijk overal mee weg. Maar wil je je koken naar een hoger niveau tillen, dan zijn er nog een paar leuke aanvullingen die net dat beetje extra geven.

Een vispan heeft een ovale vorm en een lage rand, perfect om een hele vis in zijn geheel te bereiden zonder dat hij breekt. Een pannenkoekenpan is lekker groot en plat, zodat je moeiteloos je pannenkoeken kan omdraaien.

En een paellapan heeft een groot, plat oppervlak waardoor de rijst veel contact maakt met de bodem en dat heerlijke krokante korstje krijgt. Door de lage rand zet je hem zo op tafel en schept iedereen zelf op.

• Vispan: ovale vorm en lage rand, voor een hele vis
• Pannenkoekenpan: groot en plat, makkelijk flippen
• Paellapan: groot plat oppervlak, geeft rijst een krokant korstje

Waar let je op bij het kopen

Naast het soort pan telt vooral het materiaal en de bodemdikte. Een dikke bodem, zo’n vijf tot zes millimeter, verdeelt de warmte gelijkmatig en voorkomt dat je eten op één plek verbrandt. Een dunne bodem geeft juist hete plekken, en dat merk je meteen aan ongelijk gebakken vlees. Til de pan even op in de winkel: voelt hij stevig en zwaar, dan zit het meestal wel goed.

Pan	Waarvoor	Materiaal	Hoe Essentieel
Koekenpan	Bakken, ei, vlees	Antiaanbak of RVS	Onmisbaar
Kookpan	Groente, pasta, rijst	RVS	Onmisbaar
Hapjespan	Stoof, saus, curry	RVS met deksel	Zeer handig
Braadpan	Wild, vlees, stoof	Gietijzer geëmailleerd	Zeer handig
Steelpan	Saus, melk, klein	RVS	Handig
Wokpan	Roerbakken	Koolstofstaal	Optioneel
Grillpan	Grillstrepen	Gietijzer	Optioneel

Denk ook aan je fornuis. Kook je op inductie, controleer dan of de pan daar geschikt voor is, want niet elke pan werkt op inductie. En kies bij twijfel liever één goede pan dan drie goedkope. Een fatsoenlijke gietijzeren braadpan gaat namelijk je hele leven mee, en daarna nog dat van je kinderen.

Veelgestelde Vragen

Welke pan moet ik als eerste kopen?

Een goede koekenpan en een kookpan. Daarmee dek je verreweg de meeste dagelijkse gerechten af. Daarna is een hapjespan de slimste aanvulling.

Hoeveel pannen heb ik echt nodig?

Voor de meeste huishoudens zijn vier pannen genoeg: een koekenpan, een kookpan, een hapjespan en een braadpan. De rest is luxe.

Antiaanbak of RVS?

Antiaanbak is fijn voor ei en vis. Voor vlees met een korst en voor sauzen wil je RVS of gietijzer, want daarmee bouw je smaak op.

Mag gietijzer in de vaatwasser?

Nee, nooit. Gietijzer was je met de hand af en droog je goed. Zo blijft de pan generaties lang mooi.